Çelik yelek (balistik yelek) satın alırken sadece “kurşun geçirmez” ifadesine bakmak yeterli değildir. Koruma seviyesi, kullanılan malzeme ve kullanım senaryosu gibi teknik detaylar hayati önem taşır. İşte dikkat edilmesi gereken 7 kritik teknik nokta:
En önemli kriter, yeleğin hangi tehditlere karşı koruma sağladığıdır. Bu genellikle National Institute of Justice (NIJ) standartlarına göre sınıflandırılır:
Level II / IIIA → Tabanca mermilerine karşı
Level III → 7.62 mm gibi tüfek mermilerine karşı (sert plaka gerekir)
Level IV → Zırh delici tüfek mermilerine karşı
Kullanım amacınıza uygun seviye seçilmelidir; gereğinden düşük seviye risklidir, gereğinden yüksek seviye ise ağırlık ve konfor kaybına yol açabilir.
Yumuşak balistik panel: Hafif ve esnektir, genellikle tabanca tehditlerine karşı.
Sert balistik plaka (seramik/çelik/kompozit): Tüfek tehditlerine karşı gereklidir.
Çoğu profesyonel kullanımda yumuşak panel + sert plaka kombinasyonu tercih edilir.
Yeleğin koruma performansı ve ağırlığı, kullanılan lif ya da plaka malzemesine bağlıdır:
Aramid lifler (ör. Kevlar) → Hafif ve esnek
UHMWPE (ultra yüksek moleküler ağırlıklı polietilen) → Daha hafif ve suya dayanıklı
Seramik plakalar → Yüksek tüfek koruması
Çelik plakalar → Dayanıklı ama ağır
Malzeme seçimi mobilite ve görev süresini doğrudan etkiler.
Yeleğin toplam ağırlığı (plakalar dahil) uzun süreli kullanımda yorgunluğu artırır.
Omuz ve bel destek sistemleri
Ayarlanabilir askılar
Vücut yapısına uygun kesim
Özellikle aktif görevlerde ergonomi kritik öneme sahiptir.
Mermi yeleği delmese bile darbe enerjisi içeri iletilir. NIJ standartları, arka yüzey deformasyonunun belirli bir mm sınırını aşmamasını şart koşar. Bu, iç organ hasarını azaltmak için önemlidir.
Ürünün gerçekten NIJ sertifikalı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Bağımsız laboratuvar test raporu bulunmalıdır.
Seri numarası ve üretim tarihi açıkça belirtilmelidir.
Sahte veya test edilmemiş ürünler ciddi risk oluşturur.
Balistik paneller genellikle 5–10 yıl kullanım ömrüne sahiptir.
Nem ve UV ışınları performansı düşürebilir.
Son kullanma tarihi kontrol edilmelidir.
Ayrıca daha önce darbe almış veya hasar görmüş paneller tekrar kullanılmamalıdır.
Çelik yelek alırken şu 4 soruya net cevap verebilmelisiniz:
Hangi tehdide karşı koruma istiyorum?
Ne kadar süre ve hangi koşullarda kullanacağım?
Ağırlık–koruma dengesi benim için ne olmalı?
Ürün gerçekten sertifikalı mı?
İstersen kullanım amacını (sivil savunma, atış poligonu, özel güvenlik vb.) belirt, buna göre daha spesifik öneri çerçevesi çıkarayım.
